BugLang — o'z dasturlash tilimni qanday yaratdim (Go → Rust)

Nega o'z tilini yaratish kerak?

Har kuni ishlatadigan tillarimiz — Go, Python — qanday ishlashini chuqur tushunishning eng yaxshi yo'li bitta: o'zing til yozib ko'rish. Shu maqsadda BugLang'ni boshladim — avval Go'da interpretator, hozir Rust'da bytecode VM.

Birinchi bosqich: Go'da interpretator

Klassik uch qism:

1. Lexer

Manba kodni tokenlarga bo'ladi — qo'lda yozilgan, regexsiz:

func (l *Lexer) NextToken() Token {
    switch l.ch {
    case '=':
        if l.peekChar() == '=' { return l.makeTwoCharToken(EQ) }
        return newToken(ASSIGN, l.ch)
    case '+':
        return newToken(PLUS, l.ch)
    // ...
    }
}

2. Pratt parser

Ifodalarni operator ustuvorligi bilan o'qiydigan eng elegant usul. Har bir token turiga ikkita funksiya biriktiriladi: prefix (-x, !ok) va infix (a + b, f(x)).

3. Tree-walk interpretator

AST bo'ylab rekursiv yurib, har tugunni baholaydi. Yozish oson, lekin sekin — har amalda pointer chasing va type switch.

Ikkinchi bosqich: Rust'da bytecode VM

Tree-walk sekin bo'lgani uchun hozir bytecode VM ustida ishlayapman:

• AST → ixcham bytecode kompilyatsiya qilinadi
• VM bitta tight loop'da opcode'larni bajaradi
• Maqsad: interpretatordan 5–8× tezroq

Bundan tashqari saqlash integratsiyasi uchun C++'da eksperimental DB driverlar yozdim.

Xulosa

Til yaratish — murakkab tizimlarni kichik, tushunarli qismlarga bo'lishning mashqi. Lexer yozib bo'lgach parser qo'rqinchli emas; parser tushunilgach VM ham mantiqiy davom.

Kod ochiq: github.com/JscorpTech